Raden Adipati Ario Soejono was de enige Indonesische minister die ooit in een Nederlands kabinet zitting heeft gehad. Vlak voor de val van Nederlandsch-Indië ontkwam hij, samen met onder andere Van Mook, naar Australia. Van Mook werd benoemd tot de minister van Kolonieën in het oorlogskabinet in Londen en Soejono was zijn hoogste adviseur. Op 6 juni 1942 werd Soejono benoemd tot minister zonder portefeuille. Het was de bedoeling hiermee de Amerikanen duidelijk te maken dat Nederland helemaal geen achterlijk reactionair koloniale politiek voerde.

Soejono adviseerde de Koningin met betrekking tot de staatkundige verhouding tussen Nederland en Indonesia na de Tweede Wereldoorlog. In oktober 1942 diende hij twee nota's in waarin hij uitlegde dat er een hoop Indonesiërs het helemaal niet zag zitten met Nederland. Om na de oorlog opnieuw staatkundige verhoudingen aan te gaan met Nederland zouden de Nederlanders het zelfbeschikkingsrecht van Indonesia moeten respecteren. Tijdens een kabinetsberaad in october 1942 deed Soejono tot drie maal toe een hartstochtelijk beroep op zijn collega's maar niemand wilde hem steunen, ook de ministers van de S.D.A.P. niet. De aanwezigen zagen de Indonesische minister toen doodsbleek worden. In de rede van Koningin Wilhelmina van 7 december 1942 werd geen zellfbeschikkingsrecht geboden aan de Indonesische volkeren. Wel zou er na de oorlog meer medezeggenschap komen.
Op 5 januari 1943 overleed Raden Adipati Ario Soejono, 56 jaar oud. Zijn zoon Irawan die in Nederland was achtergebleven werd in 1945 door duitse militairen doodgeschoten.


Bron:- In het land van de overheerser, deel I, Indonesiërs in Nederland 1600 - 1950, door Harry A. Poeze.
[Terug]